Drachten barst van smaak – welkom bij de Smullingerland Restaurantweek!
Hoe kan een dorp naar een rattenval genoemd worden? Het komt door de sluis, die al rond 1600 schepen met turf van een hoger naar een lager waterpeil bracht – en andersom. Deze sluis had de vorm van een rattenval, en zo is het dorp aan zijn naam gekomen.
De handel in turf bloeide al vroeg op in Rottevalle. In 1635 verenigden de eigenaren van het land zich in de ‘Compagnie der Rottevalster Venen’. Dat was slim, want samen konden ze het geld opbrengen om vaarten te graven voor de afvoer van de turf, compleet met vallaten (sluizen) en bruggen.
De handel in turf bracht twee eeuwen bedrijvigheid, maar viel stil rond 1800. Toch bestaat de Vereniging van Compagnons nog altijd. Ze heeft land in bezit dat verpacht wordt aan boeren, en daardoor geld opbrengt. Met dat geld, zo staat in de statuten van de Vereniging, moet het sociale en culturele leven bevorderd worden. Daartoe verdeelt de vereniging ‘subsidies’ onder de vereniging in het dorp. Ieder jaar op de derde woensdag van januari besluit de ledenvergadering welke verenigingen subsidie ontvangen. Een belangrijk moment, waarvoor al gauw zeventig dorpsbewoners samenkomen in de Herberg van Smallingerland.
Ook toen de handel in turf afgelopen was bleef Rottevalle nog lang een echt vaartdorp: de Lits liep dwars door het dorp tot 1956. Toen werd de gekanaliseerde rivier gedempt en om het dorp geleid. Schepen met turf varen hier niet meer, maar plezierjachten des te meer: dankzij de jachthaven aan de Lits heeft Rottevalle een directe aansluiting op de Lits-Lauwersmeerroute.
