Hoe maak je steden en dorpen weer interessant?
Smalle Ee/De Wilgen is genoemd naar het water dat in de buurt ligt: de Smalle Ee. Het dorp telt tegenwoordig maar een kleine vijftig inwoners, maar het was ooit het middelpunt van religie en bestuur. Je kunt Smalle Ee hierdoor de bakermat van Smallingerland noemen.
Smalle Ee ontstond nadat er een klooster gebouwd was, het convent Smelne. Het werd gebouwd rond het jaar 1200 en was strategisch gelegen aan het water. Er woonden monniken én nonnen, het was een zogenaamd dubbelklooster. Smalle Ee verkreeg in 1955 officieel de dorpsstatus.
De abt van het klooster, Hera van Smelne, had veel aanzien en macht. Dat komt doordat zij meerdere functies combineerde. Zij leidde het klooster, bestuurde de grietenij Smellinghera én was verantwoordelijk voor de rechtspraak in het gebied.
Dat duurde tot ongeveer 1600. Als gevolg van de Reformatie werden alle kloosters opgeheven. Gedeputeerde Staten besloten zelfs dat iedereen naar het klooster mocht gaan en meenemen wat van zijn gading was. Er bleef logischerwijs niets VAN het klooster over, want er moesten ‘sylen (sluizen), dammen en dijken’ gebouwd worden.
Doordat Smalle Ee een strategische ligging aan het water had, en Leeuwarden en Groningen regelmatig oorlog voerden, trok er nogal wat soldatenvolk door de streek. Dat was aanleiding voor de bouw van een verdedigingswerk, de schans van Smalle Ee.
De Wilgen was lang een buurtschap van verspreide boerderijen en werd in 1580 als plaats vermeld. In 1955 kreeg het officieel de dorpsstatus.
Aan het eind van de vorige eeuw werd een stuk van het dorpsgebied van Smalle Ee toegevoegd aan De Wilgen. Daar werd aan het begin van de eenentwintigste eeuw de waterwijk De Zanding aangelegd.
